Survival
of the fittest, 2009
Wandsculptuur
van klei, kikkererwten en roze stampers, 4 meter hoog
Naar
aanleiding van het Darwinjaar 2009
In
het kader van het Flora en Fauna festival 27 t/m 30 augustus 2009
Voor
meer informatie en foto’s van het festival klik hier





De theorie van Darwin 1 juli 1858 is in
wezen gebaseerd op vier uitgangspunten, die later bleken juist te zijn: 1. Alle
individuen binnen één soort vertonen toevallige variaties in alle kenmerken en
eigenschappen; 2. alle organismen produceren veel meer voortplantingscellen dan
er ooit volwassen nakomelingen zullen ontstaan; 3. het aantal individuen binnen
een soort blijft min of meer constant (the average numbers of a species); 4.
derhalve moet er in de strijd om het bestaan (struggle for existance, struggle
for life) een hoge sterfte optreden. Het Darwinisme kent vele toepassingen op
vele denkwijzen. Eén heb ik er uitgelicht voor mijn beeld en wel de stroming
van het Sociaal Darwinisme. In deze theorie wordt het gedachtegoed van Darwin
toegepast op de maatschappij met name de ‘natuurwet’ van de survival of the
fittist, welke wonderwel paste in de laat- 19e eeuwse situatie van het
doorzettend kapitalisme en politiek liberalisme. Volgens de Sociaal-Darwinisten
garandeerde alleen de vrije strijd om de gunstige posities de maatschappelijke
en economische vooruitgang. Deze gedachtegang is ook toegepast op de strijd
tussen staten (nationalisme) en rassen (racisme), waarmee het
oorlogsverschijnsel een positieve, want positief-selecterende, functie kreeg.
De Engelse filosoof Herbert Spencer was de voornaamste wetenschappelijke
woordvoerder van het Sociaal Darwinisme. In Nederland was de socioloog en
etnoloog S.R. Steinmetz een belangrijke woordvoerder. Ik ben van mening dat,
als wij ons als soort aanpassen aan de omstandigheden wij ons uiteindelijk
aanpassen aan betere gedragscodes. Als dat zo is dan moeten wij dus onze
systemen met betrekking tot oorlog en oorlogsvoering ombuigen. De roze stampers
die uit mijn beeld marcheren zijn een voorzichtige poging. Geraadpleegde
literatuur: Grote Winkler Prins 7e editie achtste druk deel 7 blz.150/151.